ادبیات ، شعر ، داستان ، سوال ، نظر

  « شاهنامه آخرش خوش است. »

این ضرب المثل در مورد کسانی به کار می­رود که در کار خویش و یا در نتیجه گیری از کاری عجله می­کنند و قبل از اینکه به پایان عملی و کاری رسیده باشند به قضاوت می­نشینند و آن عمل یا کار را مورد نقد قرار می­دهند و تیزبینان که می­دانند هر اسب تیزتک و عجولی عاقبت با سر به زمین خواهد خورد به آنان یادآور می­شوند که عجله نکنید چرا که  : « شاهنامه آخرش خوش است. »


                این عبارت مثلی در بدو امر برای هر محقق کنجکاوی ایجاد شبهه می کند که مگر کتاب شاهنامه در آخرش چه دارد و چه نقاظ ضعفی در این شاهکار ادبی جهان یافت می شود که از آن به صورت ضرب المثل استفاده می کنند؟


               شاهنامه­ی فردوسی کتاب ارزند­ه­ای است که هر ایرانی پاک نژاد آن را به خوبی می­شناسد. کتاب شاهنامه چه از نظر کمیّت و چه به لحاظ کیفیّت از شاهکارهای ادبی جهان به شمار می رود. حکیم ابوالقاسم فردوسی با نظم و تدوین شاهنامه اساس ادب و ملیّت ایرانی را پی ریزی کرد و اسامی تمام بزرگان و نامداران دوران باستانی را در جریده روزگار ثبت کرد :


                                                       « چون عیسی من این مردگان را تمام              سراسر همه زنده کردم به نام »


                اگر شاهنامه با تحمل رنج سی ساله ی دهقان زاده­ی طوس به وجود نمی آمد بی گمان تمام آثار و معالم تاریخی اسلاف و نیاکان ما دستخوش سیل حوادث می شد و بعید نبود که ما نیز اکنون مانند ملل آفریقای شمالی و بعضی از کشورهای خاورمیانه به زبان عربی سخن می گفتیم و لغات و کلمات شیرین پارسی را جز در کتابخانه ها و لابلای کتاب های قدیمی  آن هم اگر با آن آب تعصّب و جهالت شسته نشده باشد، نمی توانستیم بیابیم.


               اما ریشه تاریخی ضرب المثل بالا از آن جا سرچشمه گرفته است که نقل است فردوسی پس از سرودن هجانامه­ای در مورد محمود غزنوی که به او جفای بسیاری روا داشت  ، موفق گردید یک نسخه از هجانامه را به وسیله دوستان و طرفدارانی که در دستگاه سلطنت محمود غزنوی داشت مخفیانه به آخر شاهنامه­ی موجود در کتابخانه­ی سلطنتی الحاق و اضافه نماید و همین عمل موجب شد بعد ها که از شاهنامه­ی کتابخانه­ی سلطنتی به وسیله نسّاخان و خطّاطان به منظور تکثیر و توزیع نسخه ها برمی داشته اند قهراً آن هجانامه­ی آخر شاهنامه را هم می نوشته اند.با این توصیف اجمالی که درست و غلط آن بر عهده راویان اخبار است سابقاً هرکس شاهنامه را مطالعه می کرد چون مکرّر به مدح و ستایش از سلطان محمود غزنوی برمی­خورد به گمان خود همت و جوانمردانی سلطان را که مشوق فردوسی در تنظیم شاهنامه گردیده است از جان و دل می ستود و بر آن همه عشق و علاقه به تاریخ و ادب ایران آفرین می گفت ! بی خبر از آن که « شاهنامه آخرش خوش است. » زیرا وقتی که به آخر شاهنامه می رسید و منظومه­ی هجاییه را در آخر شاهنامه قرائت می کرد تازه متوجّه می شد که محمود غزنوی نسبت به سلطان ادب و ملیت ایرانی تا چه اندازه ناجوانمردی و ناسپاسی کرده است.

به همین جهت هر کس در ازمنه گذشته به قرائت شاهنامه می پرداخت قبلا به او متذکّر می شدند تا زمانی که کتاب را به پایان نرسانده­است در قضاوت نسبت به سلطان محمود غزنوی عجله نکند زیرا شاهنامه آخرش خوش است یعنی در آخر شاهنامه است که فردوسی محمود غزنوی را به خواننده کتاب می شناساند و با این قصیده­ی هجاییه حق ناسپاسی و رفتار توهین آمیز  او را کف دستش گذاشته­است .


             بی فایده نیست بدانید که فردوسی برای سرودن شصت هزار بیت شاهنامه نه هزار واژه به کار برده که فقط چهار صد و نود تای آن عربی است. واقعه زیر را نیز به عنوان حسن ختام این مقاله نقل می کند:


           شاه عباس امر کرد کتاب شاهنامه فردوسی را بنویسند. سه هزار تومان وجه نقد داد که بعد از اتمام، باقی را که شصت هزار تومان باشد سطری یک تومان بدهد. میرعماد سه هزار بیت از شاهنامه نوشته فرستاد و وجه را مطالبه کرد. شاه متغیر شده گفت : «من نخواستم با تو معامله­ی سلطان محمود غزنوی را که با فردوسی نمود، بنمایم.» میر عماد هم سه هزار بیت را که نوشته بود سطری یک تومان صفحه به صفحه فروخت و سه هزار تومان شاه را رد کرد. بیچاره فردوسی که خود در فلاکت و بینوایی مرد !


                                                             «کنت دو گوبینو» می نویسد : «در پایان عمر شنیدن یکی از همین اشعار از دهان کودکی در بازار باعث مرگ فردوسی شد.» آیا حقیقت دارد؟ به درستی معلوم نیست . امّا در نهایت باید گفت که « شاهنامه آخرش خوش است .» زیرا وقتی که به آخر شاهنامه می رسیم و منظومه­ی هجاییه را در آخر شاهنامه قرائت می کنیم تازه متوجه می شویم که محمود غزنوی نسبت به سلطان ادب و ملیّت ایرانی تا چه اندازه ناجوانمردی و ناسپاسی کرده است.به همین جهت هر کس در ازمنه گذشته به قرائت شاهنامه می پرداخته­است قبلا به او متذکر می شدند تا زمانی که کتاب را به پایان نرسانده در قضاوت نسبت به سلطان محمود غزنوی عجله نکند زیرا  « شاهنامه آخرش خوش است. » یعنی در آخر شاهنامه است که فردوسی محمود غزنوی را به خواننده کتاب می شناساند و با این قصیده­ی هجاییه ، حق ناسپاسی و رفتار توهین آمیز او را کف دستش می گذارد.

بر گرفته از سایت http://www.aariaboom.com/content/view/1364/197/

با تغییر و تصرف  - نعیم حق شناس - همدان

 

+ نوشته شده در  شنبه هشتم فروردین 1388ساعت 21:19  توسط اعضای گروه | 
 
صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
گروه ادبیات استان همدان به سال 1386 این وب لاگ را طراحی و به علاقه مندان تقدیم نمود . این گروه متشکل از آقایان نعیم حق شناس و حسین ایاضی از دبیران ناحیه ی یک همدان بوده واز سال(87/88) خانم محبوبه کامرانی نیز به گروه پیوسته اند.از سال تحصیلی( 89-88) آقای عبدالحمیدرزاقی از شهرستان تویسرکان و خانم انتصار پرستگاری از ناحیه ی 1 همدان و خانم محبوبه کامرانی فرد از ناحیه 2 در گروه ادبیات استان همکاری می نمایندو آماده ی پاسخگویی به همکاران محترم در سطح استان می باشند.

پیوندهای روزانه

گروه آموزشی استان گلستان
آرشیو پیوندهای روزانه
نوشته های پیشین
هفته چهارم آذر 1393
هفته سوم آذر 1393
هفته دوم آذر 1393
هفته چهارم آبان 1393
هفته چهارم مهر 1393
هفته اوّل مهر 1393
هفته اوّل خرداد 1393
هفته چهارم اردیبهشت 1393
هفته دوم اردیبهشت 1393
هفته اوّل اردیبهشت 1393
هفته چهارم فروردین 1393
هفته سوم فروردین 1393
هفته دوم فروردین 1393
هفته سوم اسفند 1392
هفته دوم اسفند 1392
هفته اوّل اسفند 1392
هفته چهارم بهمن 1392
هفته سوم بهمن 1392
هفته دوم بهمن 1392
هفته چهارم آذر 1392
هفته دوم آذر 1392
هفته چهارم مهر 1392
هفته دوم مهر 1392
هفته اوّل مهر 1392
هفته اوّل تیر 1392
هفته چهارم خرداد 1392
هفته چهارم اردیبهشت 1392
هفته دوم اردیبهشت 1392
هفته اوّل اردیبهشت 1392
هفته چهارم فروردین 1392
هفته چهارم اسفند 1391
هفته دوم اسفند 1391
هفته اوّل اسفند 1391
هفته چهارم بهمن 1391
هفته سوم بهمن 1391
هفته دوم بهمن 1391
آرشيو
آرشیو موضوعی
فراخوان شركت در مسابقه علمي دبيران زبانوادبيات فار
اطلاعیه
فرم ارزیابی ازکار رابطان گروه های آموزشی مناطق 19
فراخوان مقاله ادبیات داستانی
فراخوان تولید درسنامه الکترونیکی
فراخوان مقاله ادبیات داستانی
اسد آباد
بخش نامه ها
ناحیه 1
رزن
قروه درجزین
فامنین
نهاوند
خزل
بهار
تویسرکان
جوکار
سامن
سردرود
قلقلرود
قهاوند
گل تپه
لالجین
ملایر
ناحیه2
کبودر آهنگ
سوال زبان فارسي زبان 2
نمونه سوال ادبیات فارسی 1
طرح درس روزانه
بالدر
اژدها در اساطیر ایران
فراخوان روزنامه ي ديواري
فراخوان نقد ادبی
مسلبقه ی دانش های ادبی
سوال ادبیات فارسی سال اول متوسطه
اسامی تنفرات برتر مسابقه ی استانی دانش های ادبی -ا
اسامی نفرات برتر مسابقه ی استانی دانش های ادبی
نفرات برتر مسابقه ی استانی دانش های ادبی همدان
زبان فارسی - دوم متوسطه - همدان
سوال ادبیات فارسی سال سوم تجربی - ریاضی
تبریک نوروزی
سوال زبان و ادب فارسی دوره ی پیش دانشگاهی همدان
نمونه سوال ادبیات فارسی سال اول متوسطه
جلال آل احمد
نمونه سوال از کل کتاب زبان فارسی سال اول دبیرستان
تبریک روز معلم
نقد و بررسی سوال زبان فارسی 3 خرداد87
گزارش گرد همایی دین و ادبیات . شیراز بهار 87
شرکت کنندگان در مسابقه ی نقد کتب ادبیات. همدان
شرکت کنندگان در مسابقه ی نقد کتب ادبیات متوسطه . ه
گزارش همایش دین و ادبیات شیراز اردیبهشت 87
نقد سوالات زبان فارسی سوم متوسطه (نهایی)
تبریک روز معلم
ارتباط دین و ادبیات در آموزش متوسطه
نقد و بررسی كتاب ادبیات فارسی (1)
ريز فعّاليّت گروه آموزشي ادبيّـات اسـتان در سه ماه
ريز فعّاليّت گروه آموزشي ادبيّـات اسـتان همدان
تغییرات زبان فارسی 3 علوم انسانی( تخصصی)
تغييرات زبان فارسي3 و 2 با توجّه به چاپ 1386
بارم بندي دروس دوره پيش دانشگاهي درسال تحصیلی87-88
جدول تغییرات كتب درسي دوره متوسطه وپيش‌دانشگاهي87
بارم بندي دروس زبان و ادبیات و تاریخ ادبیات متوسطه
جدول چاپ های قابل استفاده كتاب های منبع سؤالات آز
فهرست كتب منبع سؤالات آزمون سراسري سال 1388ادبیات
فهرست حذفيات كتب منبع سؤالات آزمون سراسري سال 1388
فرم ارزيابي از فعّاليّت سرگروه ( رابط زبان و ادب
پاسخ به موارد مندرج در صورت جلسات گروههای آموزشی م
سؤالات مسابقه­ی کتاب خوانی ( غزلیات حافظ )
بهاران خجسته باد
منتشر شدن اوّلین شماره ی « مرقّع رنگین »
ارزیابی اوّلیه گروه های آموزشی ادبیّات فارسی همدان
پاسخ به سؤالات رسیده از مناطق
داوینچی بر ظهور اوصاف پاراکلیتوس یا پریکلیتوس فقط
اطلاعیه ی نحوه ی استفاده از وبلاگ استان همدان
نکته­ها در تعیین تعداد تکواژ و واژه
شاهنامه آخرش خوش است
نوروز
هفت سین نوروزی یا هفت شین و یا هفت چین
تاریخ تطور زبان فارسی
سؤالات امتحاني درس ادبيات فارسي (2)سال دوم متوسّطه
واج ، انواع واج ، ترکیب واج­ها سؤالات کنکوری واج­
اعلام اسامي برگزيدگان مسابقه ي طرح سوال استاندارد
فراخوان همکاری بانخستین گاهنامه ی الکترونیکی گروه
سؤالات امتحاني درس زبان فارسي (1) پیش دانشگاهی
سؤالات زبان و ادبیّات فارسي (2) پیش دانشگاهی
حذفیات کتب زبان و ادبیات فارسی
کنایه در زبان فارسی ( 50 کنایه)
سبک شناسی ( سبک خراسانی به طنز )
یکی بود یکی نبود
یکی بود یکی نبود
سؤالات امتحان درس ادبيات 2
نقدی بر کتب دبیرستان وپیش
سوال زبان و ادبیات فارسی پیش دانشگاهی . شهر همدان
سوال و کلید زبان و ادبیات فارسی . پیش دانشگاهی . ا
شهریار
سوال زبان فارسی اول متوسطه
شعر :قاصد فصل پر گشودن
معني چند نام از شاهنامه ي فردوسي :
سؤالات زبان فارسي (1)پيش دانشگاهي جبرانی
سوال و پاسخ نامه ی زبان و ادبیات پیش دانشگاهی امام
نمونه سوال برتر کشوری(زبان و ادبیات 2 پیش دانشگاهی
نمونه سوال برتر کشوری(زبان فارسی ۱ سال اول متوسطه)
نمونه سوال برتر کشوری(تاریخ ادبیات ایران و جهان )
نمونه سوال برتر کشوری( ادبیات 2 متوسطه)
تجلی مدارا و آسان گیری در شعر سبک عراقی
تجلی مدارا و آسان گیری در شعر سبک عراقی
نمونه سوال ادبیات فارسی سال دوم
نمونه سوال ادبیات فارسی سال دوم متوسطه
نمونه سوالاتی از درس اسناد و نوشته های حقوقی ( زبا
فراخوان نخستين جشنواره استاني شعر آيين آفتاب
گزارش سفر به ایلام ( همایش کشوری پویه
نویسندگان
اعضای گروه
اسدآباد
بهار
تویسرکان
جوکار
خزل
رزن
سامن
سردرود
فامنین
قروه
قلقلرود
قهاوند
گل تپه
لالجین
ملایر
ناحیه 2
ناحیه1
نهاوند
کبودرآهنگ
تویسرکان
ناحیه1
پیوندها
گروه معارف استان همدان
گروه ادبیات ملایر
بانک مقالات
دبیر خانه زبان و ادبیات فارسی
گروه زبان و ادبیات استان گیلان
گروه آموزشی ادبیات ناحیه 1
گروه آموزشی ادبیات تویسرکان
گروه آموزشی ادبیات خزل
گروه آموزشی ادبیات سامن
گروه آموزشی ادبیات قلقرود
گروه آموزشی ادبیات ناحیه2
گروه آموزشی نهاوند
گروه آموزشی گل تپه
گروه آموزشی قروه درجزین
گروه آموزشی سرد رود
گروه آموزشی بهار
گروه آموزشی کبودرآهنگ
گروه آموزشی اسدآباد
گروه آموزشی فامنین
گروه آموزشی قهاوند
گروه آموزشی لالجین
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM